کنترل خشم در کودکان

چگونه رفتار کودکان را اصلاح کنیم؟

کودکان در طول زندگی کارهای مختلفی انجام می‌دهند که گاهی درست و مورد پسند والدین‌شان است و گاهی ناپسند. اما واکنش والدین نسبت به این رفتارها چگونه است؟

والدین در پی رفتارهای کودکان واکنش‌های متفاوتی دارند. گاهی اوقات با نرمی و بیشتر اوقات با پرخاشگری و تندخویی با کودکان‌ رفتار می‌کنند. در این مقاله به این مسئله توجه می‌کنیم که کدام روش برای اصلاح رفتار در کودکان موثر است؟

اصلاح رفتار: کلمات جادویی که به بچه ها کمک می کند با اشتباهات کنار بیایند.

گاهی کودکان ما را ناامید می‌کنند. آنها مرتکب اشتباه می‌شوند، بدرفتار می‌کنند و از استانداردهای ما پیروی نمی‌کنند. چگونه با این ناامیدی‌ها در مورد فرزندتان کنار می‌آیید؟ ممکن است در عصبانیت و ناراحتی به کودک خود بگویید که از او ناامید شده‌اید. یا کلمات دیگری مانند: «تو بدترین بچه‌ای هستی که دیدم.» «دیگر تو را دوست ندارم» و… را به او بگویید.

اما تحقیقات نشان می‌دهد که این بهترین روش نیست.

وقتی کودک جملاتی مانند «تو تنبل هستی.» را می‌شوند، ممکن‌است آن را جدی بگیرند و این نتیجه گیری را پیش خودشان داشته باشند که آن‌ها کودکان بد و ناپسندی هستند و هرکاری که انجام بدهند چیزی تغییر نخواهد کرد. این کودکان در مواجهه با اشتباه دست به تغییر رفتار نمی‌زنند چون دارای درماندگی آموخته شده هستند.

 

اما بهترین راه برای نتیجه گرفتن و تغیر رفتار در کودکان چیست؟

روانشناسان زیادی درباره رفتار انسان‌ها مطالعه کردند و به این نتیجه رسیده‌اند که برای تغییر و اصلاح رفتار کودکان باید از روش‌های جدیدتری استفاده کنیم. به عنوان مثال تمرکز بر روی نقاط مثبت و نادیده گرفتن نقاط و اعمال منفی کودک است.

به جای تنبیه آنچه که اشتباه انجام داده‌اند، بر مواردی که درست انجام داده‌اند، تمرکز کنید.

به عنوان مثال؛ مطالعات نشان می‌دهد که ستایش کار درست – تشویق به تلاش‌ها، استراتژی‌ها یا کارهای خوب – می‌‌تواند بچه‌ها را تشویق به ادامه تلاش برای انجام کارهای درست کند.

این نوع تشویق که “ستایش فرایندی” نامیده می‌شود، با نتایج موفقیت‌آمیز کودک، از جمله موفقیت تحصیلی و اجتماعی مرتبط است.

اما در آن لحظاتی که کودک شما کار اشتباهی انجام می‌دهد، چه باید بکنید؟

وقتی کار اشتباه انجام شده‌است مجبورید با آن اشتباه کنار بیایید و به حل آن فکر کنید. پس در این هنگام کودک را دچار شرم نکنید. با فرزند خود صحبت کنید و او را تشویق کنید تا از روش حل مشکل استفاده کند. فرزند خود را به فکرکردن به راه حل‌ها دعوت کنید.

شواهد این امر از آزمایش جالبی که بر روی مهدکودک‌ها انجام شده‌است، ناشی می‌شود.

“آیا می‌توانید به راهی بهتر فکر کنید؟”

همانطور که در زیر خواهیم دید، ممکن است این کلمات جادویی باشند.

وقتی از کودکان خردسال انتقاد می‌کنیم چه اتفاقی می‌افتد؟

ملیسا کامینز و کارول دوک (1999) به 67 کودکستان سناریوهای نقش آفرینی ارائه کردند. هر سناریو داستانی از شکست و بازخورد یک معلم بود و شنونده را به عنوان قهرمان اصلی نشان می‌داد.

یک روز شما با لگو بازی می‌کنید. معلم، خانم بیلینگتون، می‌آید و می‌گوید: “آیا با آن لگوها خانه‌ای زیبا برای من می‌سازی؟”

شما می‌گویید: “باشه خانم.” بنابراین شما واقعاً سخت کار می‌کنید و سعی می‌کنید یک خانه خوب برای معلم بسازید. شما لگوها را کنار هم قرار می‌دهید و چهار دیوار ایجاد می‌کنید و سپس یک سقف اضافه می‌کنید.

شما واقعاً می‌خواهید معلم را به خانه‌ای زیبا تبدیل کنید، اما به خانه‌ای که ساخته‌اید نگاه می‌کنید و با خود فکر می‌کنید ، “اوه، من فراموش کردم پنجره ای را روی خانه بگذارم” ، اما می‌خواهید آن را به خانم بیلینگتون نگویید، بنابراین شما می‌گویید: “معلم، من برای شما خانه ای ساخته‌ام!” معلم به خانه‌ای که ساخته‌اید نگاه می‌کند و می‌گوید: “آن خانه پنجره‌ ندارد.”

داستان به یکی از چهار شکل به پایان رسید.

در شرایط کنترل، هیچ اقدام دیگری انجام نشد. معلم به کمبود پنجره‌ها اشاره کرد و توضیح بیشتری نداد.

در شرایط نقد شخص، داستان با عدم موافقت معلم به پایان رسید. او چندین انتقاد کرد و در پایان گفت: “من از شما ناامید شده‌ام.”

در شرایط انتقاد نهایی، انتقاد معلم بر نتیجه متمرکز بود، نه کودک. “این روش درستی برای انجام این کار نیست.”

در شرایط انتقاد از فرآیند ، معلم به سادگی به این اشتباه اشاره کرد (“بلوک‌ها همه کج هستند و در یک آشفتگی بزرگ هستند”) و سپس از کودک دعوت کرد تا در مورد جایگزین ها فکر کند: “شاید شما بتوانید روش دیگری برای انجام این کار فکر کنید.”

 

در آخر از بچه‌ها سوال شد “آیا دوست دارید خانه لگو را دوباره انجام دهید یا به جای آن کار دیگری انجام دهید؟”

نحوه واکنش کودکان به انواع مختلف بازخورد کاملاً واضح بود.

کودکانی که انتقادات شخصی را دریافت کرده‌اند (“من از شما ناامید شده ام”) به احتمال زیاد فکر می‌کردند که در مهارت ارائه شده در سناریو خوب نیستند. آن‌ها احساس بدتری نسبت به خود داشتند و به احتمال زیاد بدون رفع مشکل تسلیم می شدند.

رویکردهای بهتر؟

هر دو بازخورد نتیجه (“این روش صحیحی برای انجام این کار نیست”) و بازخورد فرآیند (“شاید شما می توانید راه دیگری را برای انجام آن فکر کنید”) با پشتکار بیشتر در ارتباط بودند.

و کودکانی که بازخورد فرآیند دریافت کرده بودند بیشترین خوش‌بینی را در مورد توانایی‌های خود داشتند. در مقایسه با بچه‌های گروه انتقاد افراد، آن‌ها کمتر احساس نداشتن مهارت می‌کردند.

برنامه‌هایی برای فرزندپروری براساس اصلاح رفتار

بچه‌ها اغلب بر سر مسائلی که برای درک آنها تلاش نمی‌کنند دچار مشکل می‌شوند. آن‌ها برای حل درگیری به سرکشی متوسل می‌شوند. یا از قوانینی که برای آن‌ها وضع کرده‌ایم سرپیچی می‌کنند. یا در غیر این صورت رفتارهای مختل رکننده‌ای از خود بروز می‌دهند.

بنابراین فقط درخواست “راه دیگری برای انجام این کار” کافی نیست. ما همچنین باید به آنها کمک کنیم تا دریابند چه نوع راه حل‌هایی در دسترس است و کدامشان بهتر است.

به عنوان مثال، مهم است که کودکان خردسال در مورد احساساتی که نسبت به رفتار دیگران دارند با ما صحبت کنند. کودکان خردسال هنوز در حال توسعه مهارت‌های خود در زمینه نگرش هستند. آنها همیشه پیش‌بینی نمی‌کنند که دیگران چگونه واکنش نشان خواهندداد و همیشه نمی‌دانند چگونه احساس بهتری در دیگران ایجاد کنند.

ما می‌توانیم با ارائه “آموزش احساسات” به کودکان کمک کنیم تا از گزینه‌ها استفاده کنند.

و شرمندگی چطور؟ آیا همیشه ایده بدی است؟

همانطور که دیدیم، آزمایشات کامینز و دوک مربوط به بی‌احترامی یا خودخواهی یا تخریب عمدی کودکان نبود. در چنین مواردی، آیا ممکن است کلمات “من از شما ناامید شده‌ام” اثرات مفیدی داشته باشد؟ آیا باعث نمی‌شود بچه‌ها احساس شرم کنند و آنها را ترغیب به رفتار بهتر کند؟

در مقاله فرزندپروری با راه‌های دیگر مواجهه با کودکان را در مواقع ضروری خواهید آموخت.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

خشم در کودکان

5 مهارت کنترل خشم در کودکان

مهارت کنترل خشم در کودکان یکی از مهم‌ترین مهارت‌های مورد نیاز کودک است. از ابتدای زندگی، انسان از خشم به عنوان ابزاری برای نجات جان خود در برابر خطرات بیرونی استفاده کرده‌است. خشم در کودکان مانند بزرگسالان واکنش هیجانی است که علاوه‌بر نشانه‌های کلامی و بدنی، تاثیرات فیزیولوژیکی عمیقی بر بدن می‌گذارد. کودکان وقتی خشمگین می‌شوند عموما از دلایل و چگونگی آن آگاه نیستند. نمی‌دانند که در برابر احساسات درونی و تعارضات بیرونی چه رفتارهایی را باید از خود نشان دهند. در این مقاله به بررسی خشم در کودکان و مهارت کنترل خشم در کودکان می‌پردازیم:

مهارت کنترل خشم در کودکان

چرا کودکان خشمگین می‌شوند؟

هرکدام از ما برای محافظت از سلامت خود در برابر خطرهای درونی و بیرونی نیازمند نیروی محرکه درونی هستیم. خشم احساسی ثانویه و نیروی محرکه درونی انسان‌ها در برابر خطرهای موجود است. که به‌دنبال دیگر احساسات اولیه ما در برابر خطر بروز می‌کند. احساسات اولیه، احساساتی از قبیل؛ ترس، غم و… است. به دلیل آن‌که نشان‌دادن این احساسات برای ما دشوار است پس رویکردی دیگر برای حفاظت از خود استفاده می‌کنیم؛ «خشم». و خشم در کودک با واکنش‌های مختلفی مانند؛ پا کوبیدن، پرتاب کردن اشیاء مختلف و کشیدن مو و. . . بروز می‌کند.

خشم در کودکان

 

آیا احساس خشم در کودکان نشانه‌ای غیرطبیعی است؟

خشم در کودکان، احساسی طبیعی است و کودکان هم مانند بزرگسالان حق دارند در بعضی موارد خشمگین شوند. اما کودکان به‌دلیل عدم تمایز بین احساس و رفتار پرخاشگرانه دچار مشکلات بسیاری می‌شوند. عدم حل مشکلات ناشی از خشم، تثبیت در ویژگی‌های شخصیتی فرد را به‌همراه خواهدداشت. و کودکان رفتارهای پرخاشگرانه را تا بزرگسالی به همراه خواهندداد. که تاثیرات مخربی بر کودکان، خانواده‌ها و حتی جامعه خواهدگذاشت. بنابراین برای کاهش آسیب‌های ناشی از خشم در کودکان‌تان به مدیریت خشم آن‌ها در همان سال‌های ابتدایی زندگی‌شان می‌پردازیم.

خشم در کودکان

5 مهارت کنترل خشم در کودکان

    1. آموزش تفاوت میان احساس و رفتار

کودکان احساسات و رفتارهای مختلفی را بروز می‌دهند. علت آن به چندعامل بازمی‌گردد که دو نمونه آن؛ الگوبرداری از بزرگترها و ویژگی‌های غریزی که در آن‌ها موجود است. به‌همین دلیل آموزش تفاوت موجود میان احساس و رفتار، یک راه یادگیری مهارت کنترل خشم در کودکان است. حتما با خود می‌پرسید که چگونه می‌توان این کار را انجان داد:

به عنوان مثال؛ زمانی هست کودک شما غمگین می‌شود. به او بیاموزید که احساسی که الان او دارد چه نامیده می‌شود و این احساس چه ویژگی‌هایی می‌تواند داشته باشد.

کنترل خشم در کودکان

 

   2. او را با عواقب کارهای خشمگینانه‌اش آشنا کنید.

بین شما و کودک‌تان قوانین نانوشته‌ای وجود دارد. شما این قوانین را با واکنش‌هایتان نسبت به رفتارهای کودک به او نشان ‌می‌دهید. به عنوان مثال سیستم پاداش در یادگیری قوانین، انگیزه‌ی آن‌ها را در استفاده از مهارت‌ کنترل خشم‌شان بالا می‌برد. تقویت‌کننده‌ی دیگر، آشناکردن کودک با عواقب کارهایش است. وقتی کودک قوانین را زیرپا بگذارد، او را با عواقب رفتاری که داشته‌است مواجه کنید. عواقب رفتاری را می‌توان؛ با محروم‌ کردن کودک از فعالیت مورد علاقه‌اش و یا جبران خطا با انجام کارهای خانه، می‌توان به کودک نشان داد.

    3. داشتن قانون برای عصبانیت

قوانین نانوشته‌ خانواده‌ها با یکدیگر متفاوت است. بروز خشم در هر خانواده‌ای با شیوه متفاوتی رد می‌شود. برای مثال در برخی از خانواده‌ها، کوبیده‌ شدن دَر توسط افراد، یک کار ناشایست شناخته شده‌. اما در خانواده‌ای دیگر این عمل ایرادی ندارد. شما با نوشتن قوانین مخصوص به خود در بین افراد خانواده این امکان را به کودکان می‌دهید که خود به کنترل خشم بپردازند. قوانینی که داشتن رفتاری محترمانه در زمان بروز خشم در کودکان و بزرگسالان باید اصل اساسی آن باشد. هیچکس در خانه حق ندارد فحش بدهد، شیشه بشکند و… .

مهارت کنترل خشم در کودکان

 

    4. الگوی خوبی برای مدیریت و کنترل خشم در کودکان باشید

کودکان از راه‌های مختلفی رفتارها و احساسات را می‌آموزند. تقلید از اطرافیان به خصوص والدین یکی از راه‌های یادگیری کودکان است. کودکان همواره به دنبال تقلید رفتار والدین‌شان در زمینه‌های متفاوت هستند.این تقلید هم می‌تواند موجب افزایش خشم کودکان شود و هم می‌تواند به کنترل خشم کودکان منجر شود. حال برای آموزش مدیریت و کنترل خشم در کودکان به کودک نشان‌دهید که درمواقع خشم چگونه برخوردی دارید. کودکان را آگاه سازید که احساس خشم، طبیعی است. همچنین می‌توانید درباره خشم و راه‌های درست بعد از فهم احساس خشم با کودک صحبت کنید. ممکن‌است مواقعی پیش آید که عملکردی اشتباه را در موقعیت‌های خشم‌مان بروز دهیم. رفتار صحیح چه‌چیز است؟ باید بعد از انجام واکنش اشتباه در مقابل کودکان به خطای خود  اعتراف و کار صحیح را توضیح دهید.

   5. آموزش مهارت‌ کنترل خشم در کودکان

وقتی کودک خشمگینی خواهر یا برادر خود را می‌زند برای کنترل خشم کودک نگویید برادر یا خواهرت را نزن. این رفتار تاثیری در کنترل خشم او ندارد. حتی امکان شدت واکنش‌های را در هنگام احساس خشم افزایش می‌دهد. مدیریت خشم در کودکان نیازمند برخوردی مناسب از طرف والدین است. به کودک خود آموزش دهید که در زمان خشم و عصبانیت چه کاری را باید انجام دهد. با او درباره خشم‌اش صحبت کنید و از او بپرسید که؛ چه کارهای دیگری می‌توانستی انجام بدهی؟

مهارت کنترل خشم در کودکان

برای آموزش مهارت کنترل خشم در کودکان می‌توانید از بازی‌هایی قبیل یوگا، جعبه خشم و… نیز استفاده کنید.

علاوه‌بر راهکارهای داده شده، می‌توانید با بازی‌های مناسب مهارت کنترل خشم را به‌همراه کودکان خود تمرین کنید. برای یادگیری بیشتر و عملکرد بهتر در برابر خشم کودکان‌تان می‌توانید از کارگاه کنترل خشم استفاده کنید.